Víctor Salgado explícanos o impacto da nova lexislación europea para o contorno dixital

O pasado mércores a Unión de Consumidores de Galicia organizou unha xornada sobre a nova lexislación que regula o contorno dixital europeo, o que levounos a conversar sobre o tema cun dos participantes no encontro, o avogado especializado en TIC, Víctor Salgado.

– En que se diferencian basicamente a Lei de Servizos Dixitais e a Lei de Mercados Dixitais, principalmente dende o punto de vista da cidadanía?
– De modo resumido, podemos dicir que a Lei de Mercados Dixitais está orientada a protexer ás empresas europeas mentres que a Lei de Servizos Dixitais está máis dirixida a protexer aos usuarios e os seus dereitos, aínda que ambas teñen efectos nos dous sentidos ao garantir a libre competencia e unha maior transparencia e confianza no uso da Rede.
Desde o punto de vista dos cidadáns, ambas as leis supoñen un cambio de paradigma na regulación da Rede e na protección dos nosos dereitos individuais fronte aos intereses e modelos de negocio das grandes plataformas da Internet, así como fronte á manipulación e obstaculización da nosa defensa na Rede.

– Cando será efectiva a protección que supoñen estas novas incorporacións á lexislación europea?
– Os efectos xa os estamos vendo xa que gran parte desta normativa adianta a súa aplicación ás grandes plataformas da Rede que, nestes meses, tiveron que informar á Comisión Europea sobre a súa información e accións de cumprimento. Con todo, os efectos plenos de ambas as normativas despregaranse entre febreiro e agosto do 2024.

– Nos últimos anos puidemos ver como a lexislación en materia de protección de datos se vulneraba constantemente polos xigantes da Internet e a sancións tardaban anos en fixarse e en moitos casos incluso chegaron a suspenderse. Cambiarán as cousas co novo marco lexislativo?
– Sen dúbida, esta lexislación suporá un cambio de paradigma tamén en canto ás sancións. Mentres que, coa actual lexislación de protección de datos, as multas só poden alcanzar, como máximo, 20 millóns de euros ou o 4% de facturación global (a cantidade maior), coa DSA as sancións poden alcanzar ata o 6% do volume de negocio global e, coa DMA aínda será de ata o 10% ou, mesmo, ata o 20% nos casos de infraccións reiteradas.
Isto, unido a unha intervención moito máis proactiva por parte da CE así como das grandes plataformas coa súa reporte periódico, confiemos en que veremos grandes cambios de aquí a uns meses no nivel de cumprimento legal das nosas normas.

– No actual contexto internacional vemos como a Internet está a ser un campo de batalla polo control da información, no que se mesturan discursos de odio, manipulación informativa, divulgación de falsidades na procura de lucro, acoso a minorías, calotes aproveitando temas de actualidade... Mellorará a situación en Europa unha vez que entren plenamente en vigor as novas leis?
– Precisamente estas normas están moi dirixidas a controlar os niveis de manipulación, odio e noticias falsas que vemos na Rede. Iso lógrase aumentando a responsabilidade das plataformas polos devanditos contidos se non puxeron medios suficientes para impedir ou limitar estes riscos, así como establecer medidas claras e efectivas para atender e canalizar as denuncias dos usuarios e intervir prontamente para retirar os contidos nocivos ou fundamentar mellor a súa decisión de non facelo, pero sempre con opcións de recurso e revisión con mecanismos de control e verificación, tanto por auditores externos como pola propia Comisión Europea.

– O tema de grande actualidade nos últimos meses é a intelixencia artificial, que en moitos casos está a empregarse de xeitos censurables para crear contidos fraudulentos, vulnerar dereitos de autor, manipular aos consumidores... Está a lexislación actual preparada para este novo escenario, ou temos que prepararnos para unha onda de novas normativas que regulen esta tecnoloxía?
– A intelixencia artificial, sen dúbida, supón o maior reto tecnolóxico e regulatorio ao que nos enfrontamos nos últimos 20 anos. Se ben, estas leis non están directamente dedicadas a abordala (para iso estase tramitando o futuro Regulamento Europeo de IA), moitas das súas disposicións xa se lle aplican como na necesidade de ser transparentes sobre os algoritmos utilizados e a prohibición de usalos para estudar os nosos perfís persoais para dirixirnos publicidade se non o autorizamos ou de ningún modo, no caso dos menores.
Estas e outras normas tanto europeas como nacionais xa se está aplicando para protexernos dos peores usos da IA, como en materia de privacidade, non discriminación ou dereitos laborais, entre outros. Con todo, deberemos afrontar unha nova regulación, tal e como se está facendo na UE, unha vez vaiamos coñecendo o verdadeiro potencial e perigos da intelixencia artificial. Niso, a futura AESIA da Coruña, como primeira axencia de supervisión da UE nesta materia, terá moito que achegar co seu importante labor.